plac
Inwalidów

Fot. Maciej Krüger

Plac Inwalidów powstał w związku z budową Żoliborza Oficerskiego na terenach wokół Cytadeli. Pierwszym budynkiem, który określił jego skalę, był słynny Dom Zbiorowy zwany też Hotelem Oficerskim, zaprojektowany przez Romualda Gutta i wybudowany w latach 1922–1924. Plac został w całości ukształtowany w pierwszym dziesięcioleciu niepodległości i można go traktować jako przegląd architektury międzywojnia.

W 1928 roku oddano dwa interesujące budynki po obu stronach ulicy Adama Mickiewicza; zostały zaprojektowane przez Zygmunta Tillingera i charakteryzują się geometrycznymi kompozycjami z szarej cegły. Co ciekawe, w dwudziestoleciu był to znak rozpoznawczy Romualda Gutta i wielu innych wybitnych architektów. W 1928 roku ukończono również budowę kamienicy autorstwa Rudolfa Świerczyńskiego. Zabudowę placu domknął w 1933 roku blok „Warszawa 4” zaprojektowany przez Józefa Szanajcę dla pracowników ZUS.

Wiele podobieństw łączy plac Inwalidów z placem Narutowicza. Powstały w podobnym okresie, oficerowie początkowo starali się o tereny pod swą kolonię w okolicach placu Narutowicza, lecz zaproponowano im tereny obok Cytadeli. Tak jak plac Narutowicza miał być częścią większego założenia – nowej dzielnicy – tak plac Inwalidów miał tworzyć większą całość z sąsiednim placem Grunwaldzkim. Plany z lat 30. roztaczają wizję gwiaździstego placu Grunwaldzkiego, z którego rozchodziłyby się ulice Artylerii, Kawalerii, Lotnictwa, Marynarki i Piechoty, a całość układu okalałaby ulica Łączności.

Podobnie jak plac Narutowicza nawiązywał do placów gwiaździstych i miał się łączyć z placem Na Rozdrożu, również żoliborskie założenie czerpie z tej idei. Wybudowanie Żoliborza na niezurbanizowanych terenach obok Cytadeli jest też udaną próbą tworzenia miasta od zera poprzez wytyczenie dróg i placów. Żoliborz i Śródmieście Południowe są uważane za najlepsze adresy w Warszawie, co jest również dowodem uznania dla pewnego modelu urbanistycznego, którego ważnym elementem jest układ placów.

Place Grunwaldzki, Inwalidów i Gwardii – zaplanowany przy Cytadeli – połączone były szeroką i majestatyczną aleją, najszerszą ulicą przedwojennej Warszawy. Na osi alei Wojska Polskiego został umiejscowiony pomnik 1. Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka. Powstał w 1995 roku, już jako element polityki historycznej nowego ustroju, co widać nie tylko w jego treści, ale i formie – wysoką kolumnę wieńczą skrzydła husarskie, a z kolumny zdaje się zlatywać do ataku orzeł w przedwojennym wyobrażeniu, z wyraźnie zarysowaną koroną. Pomnik w sposób niebywale śmiały ingeruje również w płytę placu Inwalidów – część rzeźbiarska odwzorowuje linię brzegową Europy i z początku otoczona była basenem symbolizującym morze. Ostatecznie jednak w trosce o bezpieczeństwo przechodniów morze zdecydowano się zasypać.

Dane
*dane z lipca 2017 roku

powierzchnia placu (ha)3.49
liczba drzew182
powierzchnia okapu – szerokość koron drzew (m²)13313
powierzchnia biologicznie czynna bez wody (m²)17538
nawierzchnia przepuszczalna (m²), czyli powierzchnia biologicznie czynna + nawierzchnia umożliwiająca przesiąkanie wody (gruntowa, żwirowa etc.) 17538
retencja wody typowa instalacja
latarnia „Agrykola”14 jednoramiennych
latarnia „pastorał warszawski”16 jednoramiennych
latarnia sodowa „łyżka”28 jednoramiennych
1 dwuramienna
neony2
nazwy ulic dochodzących do placu Mickiewicza
Aleja Wojska Polskiego
Czarnieckiego
Mickiewicza
rodzaje nawierzchni jezdniasfaltowa
rodzaje nawierzchni chodnikówkostka cementowa, płyty cementowe
rodzaje nawierzchni dróg dla rowerówasfaltowe (pasy rowerowe wyznaczone na jazdni)
liczba artystycznych vlepek26
liczba pomników1