plac
Gabriela Narutowicza

Fot. Maciej Krüger

Pierwszym bodźcem do rozwoju okolicy była karczma „Ochota”, od której wzięła swą nazwę kolonia, a później także dzielnica. Karczma ta zlokalizowana była w bliskim sąsiedztwie dzisiejszego placu Narutowicza. Na przełomie XIX i XX wieku Ochota, jeszcze jako przedmieścia Warszawy, przeżywała intensywny rozwój demograficzny, czego dowodem było zapotrzebowanie na kościół. Autorem projektu świątyni jest Oskar Sosnowski, wybitny architekt, urbanista i wizjoner, który pracował między innymi nad nowym sposobem organizacji warszawskich placów i jest autorem ważnego studium o kształtowaniu się sieci drożnej w Warszawie.

Plac Narutowicza powstał w 1923 roku. W formie znanej do dziś jest śladem po ambitnym, niezrealizowanym planie urbanistycznym – projekcie nowej dzielnicy usytuowanej przy alei Sejmowej (Piłsudskiego), która miała łączyć plac Na Rozdrożu z placem Narutowicza. Od strony Mokotowa plac ma budowę gwiaździstą jak place Założenia Stanisławowskiego, a ulica Uniwersytecka miała prowadzić aż do projektowanego placu Narodowego przy ulicy Madalińskiego i przecinać aleję Piłsudskiego przy gwiaździstym placu wielkości placu Narutowicza.

Dzielnica miała być gigantyczna, jej aleje miały być szerokie, a place ogromne. Zaprojektowany przez Kazimierza Tołłoczkę monumentalny dom studencki, który stoi dziś przy placu Narutowicza, daje wyobrażenie o skali tego planu. Może się kojarzyć z architekturą systemów totalnych – wszak założenie dzielnicy Piłsudskiego było założeniem totalnym na miarę swoich szalonych czasów. Dziś plac kojarzy się przede wszystkim z wielką pętlą tramwajową, a także dwiema tyleż słynnymi, co niesławnymi ingerencjami-koszmarkami. Pierwsza to klockowaty dom pogrzebowy przy zabytkowym kościele zaprojektowanym przez Oskara Sosnowskiego, za którego budowę odpowiadał naczelnik Wydziału Estetyki Publicznej. Drugi to stojący na środku placu grzybek gastronomiczny serwujący kiełbasę na ciepło.

Inwazja koszmarków zmotywowała mieszkańców Ochoty do upomnienia się o swój plac i zdefiniowania na nowo tego miejsca, czego efektem był konkurs na jego zagospodarowanie. Obecnie trwają przygotowania do zwężenia ulicy Grójeckiej, likwidacji pętli tramwajowej i uporządkowania przestrzeni.

Dane
*dane z lipca 2017 roku

powierzchnia placu (ha)2.26
liczba drzew76
powierzchnia okapu – szerokość koron drzew (m²)4067
powierzchnia biologicznie czynna bez wody (m²)9079
nawierzchnia przepuszczalna (m²), czyli powierzchnia biologicznie czynna + nawierzchnia umożliwiająca przesiąkanie wody (gruntowa, żwirowa etc.) 9079
retencja wody typowa instalacja
dominantykościół św. Jakuba Apostoła
wieloramienna lampa „słoneczko”9 pięcioramiennych
latarnia „Agrykola”1 jednokloszowa
latarnia „pastorał warszawski”5 dwuramiennych, ramiona na różnej wysokości
latarnia sodowa „łyżka”1 jednoramienna
latarnie innego typu 12 jednoramiennych
neony2
nazwy ulic dochodzących do placu Grójecka
Słupecka
Barska
Uniwersytecka
Filtrowa
rodzaje nawierzchni jezdniasfaltowa
rodzaje nawierzchni chodnikówkostka cementowa – chodniki przy ulicach, asfalt – alejki na placyku
czy na placu jeździ komunikacja publiczna?tak
czy na placu jeżdżą samochody prywatne?tak
czy w obrębie placu znajdują się przystanki komunikacji publicznej?tak
czy wyznaczona jest strefa ograniczonej prędkości lub piesza?tak
liczba artystycznych vlepek39
liczba pomników1